مستند «رویای شهر حلقه‌ها»؛ روایت یک عاشقی 80 ساله، پس از 7 سال تولید

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، فیلم مستند «رویای شهر حلقه ها» به کارگردانی جعفر صادقی در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد و امشب پنجشنبه 30 بهمن 1404 از شبکه مستند سیما پخش می‌شود.

صادقی درباره سوژه فیلمش توضیح داد: مستند «رویای شهر حلقه‌ها»، فیلم بلندی درباره تاریخ بسکتبال در گرگان است. همانطور که می‌دانید، برند شهر گرگان، ورزش بسکتبال است و مردم این شهر سالهاست که با این رشته ورزشی خو گرفته‌اند. نگاه آنها به بسکتبال نه فقط به عنوان یک مسابقه ورزشی، بلکه حتی در قالب مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بر شهر تأثیرگذار بوده است. به طوری که می‌توان گفت مردم گرگان بیش‌از 70 – 80 سال است که با بسکتبال عجین شده‌اند. 

وی اضافه کرد: ما برای روایت این سوژه، سعی کردیم یک قصه به عنوان نخ تسبیح پیدا کنیم و براساس داستان زندگی یک قهرمان، فیلم را پیش ببریم. او یکی از اثرگذارترین افراد این شهر در رشته بسکتبال است و به نوعی پدر بسکتبال گرگان محسوب می‌شود. 

صادقی با اشاره به انگیزه خود برای ساخت این فیلم مستند گفت: این فیلم دومین اثر من است؛ زمانی که تولید مستند فرشاد آقای گل تمام شد، پژوهش این مستند را آغاز کردم و از سال 1396 به دنبال ساخت آن بودم. من در گرگان بزرگ شده‌ام و به خوبی می‌دانم که بسکتبال در این منطقه چه قدر مهم است. سال‌ها بازی‌های تیم شهرم را دنبال می‌کردم و برایم جذاب بود که تاریخ شهر را در قالب فیلم مستند ثبت کنم تا از این طریق پیشینه بسکتبال در گرگان به شهرهای دیگر نیز معرفی شود. 

او با تاکید بر اینکه این فیلم تک ژانری نیست، خاطرنشان کرد: این فیلم رگه‌هایی از مضامین اجتماعی را در دل خود دارد؛ به ویژه آنکه ورزش،‌ همیشه اثرات پررنگی در مولفه‌های اجتماعی داشته است و میتوان گفت رشته بسکتبال پیوند عمیقی با مردم گرگان برقرار کرده است. اگر صرفا می‌خواستیم ورزش بسکتبال گرگان را بدون توجه به اثرات اجتماعی آن درنظر بگیریم، روایتمان ناقص بود. 

وی اضافه کرد: سالن اصلی بسکتبال گرگان، مأمن اصلی این ورزش در شهر است و سعی کردم فضای آن را کاملا حفظ کنم و در زیر لایه‌های فیلم به موضوعات عمیق‌تر نیز بپردازم. البته فرصت ما بسیار کم بود و باید در قالب یک فیلم بلند نزدیک به 70 -80 سال تاریخچه بسکتبال گرگان را به نمایش می‌گذاشتیم. 

کارگردان مستند «رویای شهر حلقه ها» درباره روند تحقیق و پژوهش این فیلم گفت: تا به امروز 2 مستند ورزشی ساخته‌ام، که در هر دو آنها مقوله پژوهش و آرشیو را به شدت جدی گرفتم، اما خیلی علاقه نداشتم که پژوهش انجام شده را به صورت گل درشت به مخاطب نشان بدهم، بلکه دوست دارم تأثیر آن را بر قصه و مخاطب نشان بدهم. 

وی ادامه داد: دقت داشته باشید که از سال 1328 تا سال 1400، یعنی برهه‌ای حدودا 70 ساله را مورد بررسی قرار دادم و صفحه به صفحه مجلات دنیای ورزشی و کیهان ورزشی را ورق زدم و از اولین روزی که مسابقات رسمی بسکتبال در گرگان شکل گرفت تا آخرین روزهایی که مشغول تولید بودیم، تمام مسابقات را بررسی کردم، نتیجه آنها را درآوردم، اسامی بازیکنان را استخراج کردم و حتی نتیجه بازی‌های حساس را به صورت سند جمع‌آوری کردم. سعی کردم پژوهشی کاملا دقیق انجام بدهم تا شناخت دقیقی از تاریخ بسکتبال گرگان داشته باشم و بتوانم نقاط عطف را بیرون بکشم. 

او با اشاره به اینکه امکان ساخت مستند سریالی از این سوژه وجود دارد، گفت: دقت داشته باشید بسکتبال گرگان، افراد پرشماری داشته که واقعا برایش زحمت کشیدند؛ وقتی میخواهید از آن فیلم بسازید، محدودیت‌های مختلفی برای انتخاب سوژه‌ها و افراد مصاحبه‌شونده داشتیم. واقعا امکان‌پذیر نبود که از همه افراد دعوت کنم تا در فیلم حضور پیدا کنند، کما اینکه نمی‌شد از کنار برخی وقایع نیز به راحتی عبور کرد. بنابراین کسانی که در این مستند حضور دارند، تنها سرمایه‌های بسکتبال گرگان نیستند. فکر می‌کنم اگر قرار باشد فیلمی بسازیم که در آن همه پیشکسوتان چندین دهه گرگان را مقابل دوربین بیاوریم، شاید لازم باشد یک سریال 10 یا 15 قسمتی ساخت. البته من واقعا دوست داشتم که سریال مستندی با همین موضوع بسازم اما محدودیت‌های مالی باعث شد که این تصمیم را فعلا دور از دسترس ببینم. 

صادقی شیوه انتخاب فرم روایی این فیلم را توضیح داد: وقتی صحبت از فیلم‌هایی می‌شود که قرار است براساس گفتگو پیش بروند، تصور می‌کنند کارگردان دوربینی مقابل شخصیت‌ها قرار داده و از آنها تعدادی پرسش را می‌پرسد. البته این کار، گونه‌ای از مستندسازی هست اما من هیچ وقت این گونه فیلم نمی‌سازم. معتقدم که باید نقاط عطف داستان را براساس پژوهش دربیاورم، باید قهرمان داشته باشم و براساس یک نخ تسبیح حول و حوش آن قهرمان، ماجرا پیش برود. در مستند رویای شهر حلقه‌ها نیز به همین شیوه عمل کردم؛ درست است که قهرمان این فیلم هیچگاه مقابل دوربین سخن نمی‌گوید اما از دل پژوهش های من بیرون آمده است. نقاط عطف قصه بیرون آمده و افراد اثرگذار درباره آن نقاط عطف توضیح می‌دهند. این فیلم برای خودش هدف تعیین کرده و در پایان می‌بینیم که چگونه به آن هدف نزدیک شدیم. بنابراین این گونه نیست که مصاحبه‌ها بدون هدف ضبط شده باشد. 

وی ادامه داد: علاوه بر مصاحبه‌ها، فیلم و تصاویر آرشیوی داشتیم که جمع‌آوری آنها واقعا طاقت فرسا بود. خاطرم هست روزی که تولید این مستند را آغاز کردم، به صدا و سیمای گرگان مراجعه و درخواست تصاویر آرشیوی کردم. پاسخ دادند که به جز مسابقات 2 سال اخیر، تقریبا هیچ چیزی نداریم. چند باری هم به آرشیو مرکزی صدا و سیما مراجعه کردم و چند تصویر مختصر بعد از 2 سال رفت و آمد پیدا کردم. سپس سراغ آرشیوهای شخصی رفتم؛ افرادی که از مسابقات فیلم گرفته بودند. این آرشیوها نیز به مرور جمع آوری شد. در مورد عکس‌های آرشیوی کار دیگری انجام دادم. اسامی عکاسان را از روزنامه‌ها و مجلات پیدا می‌کردم، سراغشان می‌رفتم و عکس‌ها را دریافت می‌کردم. 

او بیان کرد: تولید این فیلم از سال 1397 آغاز شد و تا سال 1404 طول کشید. از سال 1397 به بعد، در بازی‌ها تصویربرداری می‌کردیم و آرشیو مسابقات را داریم. به جز شبکه مستند هیچ کس دیگری اسپانسر این فیلم نشد؛ در مواردی صحبت‌هایی شد تا افراد و مجموعه‌هایی اسپانسر شوند اما بعضاً درخواست‌هایی داشتند که فیلم را از روال عادی تولید خودش خارج می‌کرد. 

عوامل تولید این مستند عبارتند از:

تهیه‌کننده و کارگردان: جعفر صادقی، تصویربرداران: جعفر صادقی، مسعود طهماسبی، معین مطلق، سیاوش پاکدل، محمدزمان صنعتی و مهدی کابلی، هلی شات: احمد اسماعیلی، صدابرداران: افشین اشراقی و آرمان نوری نیا، آهنگساز: امیر شمس، نریتور: کیومرث سلیمانیان مقدم، تدوین: جعفر صادقی و دستیار تدوین: الهام عزیزی.

براساس این گزارش، فیلم مستند «رویای شهر حلقه ها» امشب پنجشنبه 30 بهمن 1404 ساعت 20 از شبکه مستند سیما پخش می‌شود و بازپخش‌های آن ساعت 1 بامداد و 10 صبح جمعه 1 اسفند 1404 است.

انتهای پیام/