گزارش سازمان بین‌المللی کار: هوش مصنوعی مشاغل زنان را بیشتر از مردان تهدید می‌کند

از زمانی که هوش مصنوعی در دسترس عموم قرار گرفت، کمتر از 3 سال می‌گذرد و تقریباً تمام صنایع با اشتیاقی بی‌سابقه به این فناوری روی آوردند اما گزارشی تازه نشان می‌دهد مشاغل زنان بیشتر از مردان در معرض تهدید این فناوری قرار دارد.

براساس گزارش جدید سازمان بین‌المللی کار (ILO)، تا سال 2024، بیش از نیمی از شرکت‌هایی که بیش از 5 هزار کارمند داشتند، از هوش مصنوعی استفاده می‌کردند. برای مدیرانی که اهل صرفه‌جویی هستند، هوش مصنوعی راهی برای افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌هاست؛ همان هزینه‌هایی که قبلاً صرف پرداخت حقوق کارمندان می‌شد.

چرا هوش مصنوعی تهدیدی جدی برای اشتغال زنان است؟

روند به‌کارگیری گسترده هوش مصنوعی تأثیرات محسوسی بر بازار کار گذاشته است و نگرانی برای آینده میان نیروی کار جهانی گسترش یافته.

درنتیجه این تغییرات، تعداد فارغ‌التحصیلان جوانی که وارد بازار کار می‌شوند، به پایین‌ترین حد در تاریخ رسیده، شغل‌های تمام‌وقت به پروژه‌ای و موقت تبدیل شده‌اند و دروغ گفتن در رزومه‌نویسی به هنجاری جدید بدل شده است؛ زیرا فرایند پیداکردن کار کابوسی واقعی شده است.

در واقع، هوش مصنوعی از همین حالا سوگیری‌های جنسیتی و نژادی نگران‌کننده‌ای نشان داده است؛ زیرا آموزش آن بر داده‌هایی مبتنی است که ذاتاً با پیش‌داوری همراه‌اند. کارشناسان می‌گویند ترکیب این نرم‌افزارهای تبعیض‌آمیز با گسترش جهانی آنها، به استثمار بیشتر مردم می‌انجامد؛ درنتیجه جای تعجب ندارد که براساس گزارش جدید سازمان بین‌المللی کار (ILO)، وابسته به سازمان ملل، هوش مصنوعی احتمالاً شکاف جنسیتی در اشتغال را افزایش خواهد داد.

این گزارش بر مبنای برآوردهایی در سال 2023 تهیه شده که میزان ریسک اتوماسیون مشاغل مختلف را بررسی کرده بود. طبق تحلیل جدید، در کشورهای ثروتمند مانند ایالات متحده، ریسک اتوماسیون برای مشاغل زنان به 9.6 درصد رسیده که نسبت به رقم 7.8 درصد در ۲ سال قبل افزایش یافته است. این رقم سه برابر ریسک مشاغل مردان است که اکنون 3.5 درصد برآورد می‌شود و سال 2023 حدود 2.9 درصد بوده است.

سرمایه‌داران خوش‌بینی مثل «مارک آندریسن» معتقدند فناوری می‌تواند انسان را آزاد کند اما تاریخ نشان داده نوآوری‌های فناورانه معمولاً نابرابری‌ها را بیشتر می‌کنند. اینشتین و هاوکینگ هم سال‌ها پیش از ظهور هوش مصنوعی درباره این روند هشدار داده بودند.

تشدید نابرابری جنسیتی با گسترش هوش مصنوعی و اشتغال زنان

نکته اینجاست که طبق این تحقیق، یک‌سوم نیروی کار در کشورهای ثروتمند به‌نوعی با خطر اتوماسیون روبه‌رو هستند ولی این رقم در سطح جهانی تنها یک‌چهارم است. گزارش ILO همچنین تأکید می‌کند بسیاری از مشاغل رایج بین زنان در کشورهای توسعه‌یافته مانند کارهای اداری، دفتری و ورود داده بیش از سایر حوزه‌ها در معرض خودکارسازی به وسیله هوش مصنوعی قرار دارند.

جامعه‌شناسان می‌گویند در سال‌های اخیر شکاف جنسیتی از نظر ساعات کاری کاهش‌ یافته است و زنان و مردان تقریباً به اندازه هم کار می‌کنند اما شکاف دستمزد همچنان پابرجاست؛ زیرا زنان بیشتر وقتشان را صرف کارهای خانه می‌کنند تا مشاغل رسمی انجام دهند.

باتوجه‌به اینکه هوش مصنوعی قرار است انقلابی در دنیای کار ایجاد کند، فقط با تغییرات ساختاری جدی در نظام اشتغال می‌توان از زنان در برابر ریاضت اقتصادی ناشی از گسترش هوش مصنوعی محافظت کرد.