به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، داود مرادیان فیلمساز مستند، تجربه ساخت مستندهای متعددی با موضوعات نظامی دارد. مجموعه مستند «سلاح ایرانی» ساخته وی، روایتی متفاوت از ساخت سلاح و تجهیزات نظامی در داخل کشور است و بومیسازی صنعت تجهیزات نظامی در ایران را به صورت موشکافانه بررسی کرده است.
او در یکی دیگر از تجربیات اخیر خود، مستند «اشغال جزایر» را ساخت که با تمرکز بر اسناد تاریخی، به بررسی ادعاهای مطرحشده درباره جزایر سهگانه و واکاوی نقش قدرتهای استعماری در این مسئله میپردازد.
مستند «اشغال جزایر»، با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر اسناد تاریخی، به بررسی نقشههای استعماری بریتانیا و رد ادعاهای مطرحشده از سوی امارات متحده عربی درباره مالکیت جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی میپردازد. این مستند با واکاوی پیشینه ژئوپلیتیک منطقه و بهرهگیری از تصاویر کمتر دیدهشده از این جزایر، تلاش دارد روایتی مستدل از تثبیت حاکمیت ملی ایران و دفاع از تمامیت ارضی کشور ارائه دهد.
مرادیان در گفتوگویی درباره شهید تنگسیری صحبت کرد و خاطراتی از آن سردار شهید که در دفاع مقدس سوم به شهادت رسید را روایت کرد. این گفتوگو را در زیر میخوانید:
سوال: شما پیش از این مجموعه مستند سلاح ایرانی را ساختید که روایتی از بومیسازی تجهیزات نظامی در ایران است. چه شد که سراغ چنین سوژهای رفتید؟
خاطرم هست سال 1381 برای سربازی وارد ارتش شدم و در همان زمان با مفهوم پروپاگاندای نظامی آشنا شدم. تا آن زمان دستیار کار داستانی بودم و بعدا وارد عرصه مستند شدم. به یاد دارم از سال 1386 تا 1399 مستندهایی از رزمایشهای سپاه میساختم. در طول این مدت، برایم سوالی وجود داشت و آنهم این بود که چرا پروپاگاند میکنیم و روایت نداریم؟ ماجرا زمانی بحرانیتر میشود که ببینیم برخی منابع خارجی، شروع به روایتگری از قدرت نظامی ایران و سایر کشورها میکنند و اطلاعاتی را به غلط به اشتراک میگذارند.
در مستند سلاح ایرانی سعی کردیم به سمت روایتگری برویم، اما در ابتدا هیچ کدام از متولیان ما را تحویل نگرفت. اولین راف کات را که زدیم، یکی از همین دوستان میگفت: «چرا حماسه نداریم؟ چرا میگویید ما مهندسی معکوس کردیم؟ و … . »
ایده ساخت مستند سلاح ایرانی برای نخستین بار در سال 1399 مطرح شد و در سال 1401 آن را ساختیم. دسترسیهایی داشتیم و برخی فرماندهان را از نزدیک میشناختیم. این دوستان کمکهای زیادی به ما کردند اما برخی مشکلاتی هم داشتیم. خوشبختانه آرام آرام پیش رفتیم و این مجموعه ساخته شد. حرف اصلی ما این بود که در حال حاضر، با همه تلاشهای ارکان نظامی، صنعت نظامی در کشورمان بومی شده است؛ دیگر مهم نیست که آیا مهندسی معکوس کردیم؟ انتقال خط تولید از کشوری دیگر داشتیم و … . دقت داشته باشیم در صنعت تولیدات نظامی، اینکه معطل کشورهای خارجی نیستیم و خودمان به راحتی تولید میکنیم، بسیار غرورآفرین است.
– ایده ساخت مستند اشغال جزایر چگونه بود و از کجا شکل گرفت؟
از سال 1381 و 1382، کتاب «جغرافیای سیاسی دریایی جزایر تنب و ابوموسی در خلیج فارس» نوشته آقای پیروز مجتهدزاده را خواندم و جزایر ایرانی برایم تبدیل به یک مسئله جدی شد. خاطرم هست در گفتوگویی با آقای تنگسیری به ایشان گفتم که باید مستندی درباره جزایر 3 گانه ساخت. ایشان پرسید: چرا نساختید؟ باید تاکید کنم که موضوع جزایر برای ایشان بسیار مهم بود و معتقد بود که باید آنها را به مردم معرفی کرد. حتی میگفت تور راه بیندازید تا مردم بیایند و جزایر را ببینند.
– شما در زمان ساخت مجموعه مستند جزایر ایرانی با سردار شهید تنگسیری ارتباط ویژهای داشتید و ساعات زیادی را کنار ایشان گذراندید. کمی هم درباره آن سردار شهید بفرمایید.
وقتی با ایشان روبهرو میشدید، با یک سردار نظامی صرف روبهرو نبودید، بلکه با فردی مواجه بودید که تاریخ خوانده بود، حکیم بود و به طرز عجیبی «ایرانی» بود. شاید بهتر باشد ایشان را این گونه توصیف کنم: “یک سردار کاملا ایرانی، مقتدر، توانمند و اتفاقا رجزنخوان!”
خاطرم هست سال 1387 میخواستم درباره موضوعی با ایشان مصاحبه کنم. در آن زمان، سردار فدوی فرمانده نیرو بود و ایشان به احترام فرمانده بالادستی خود در دفتر فرماندهی صحبت نکرد. به محل اسکان رفتیم و گفتوگو را آغاز کردیم. پس از پایان مصاحبه، ایشان را بدرقه کردیم و منتظر بودیم تا کفشش را بپوشد. وقتی متوجه شد، کفش را به دست گرفت و یکی و نیم طبقه پایین رفت، تا ما به اندازه یک کفش پوشیدن و آمدن آسانسور معطل او نشویم. در پشت صحنههای مستند من بارها میشنوید که میگوید عوامل تولید اذیت نشوند، چه شناوری برای آنها در نظر گرفتید و …
جالب است بدانید که وقتی با مردم روبهرو میشد، درباره اشتغال مردم و وضعیت کسب و کارشان سوال میپرسید. او به معنای واقعی کلمه، مردم بومی آنجا را دوست داشت. خیلیها فکر میکردند سردار تنگسیری یک جنگاوری است که در دفاع مقدس سوم، یک مزیت نسبی پیدا کرده و آنهم بستن تنگه است. شاید به همین دلیل هم بود که عدهای در خیابانها شعار میدادند: «تنگسیری، هرمز تنگترش کن!»
این باور اشتباه در حالی است که معتقدم باید حکمت، جهانبینی و مردم دوستی شهید تنگسیری گفته میشد. این ویژگیها در جزء جزء رفتارهای او دیده میشد. یاد ندارم که اتفاقی مثل سیل در جنوب کشور رخ داده باشد و تنگسیری آنجا نباشد. زمانی که بسیج دریایی را راه انداخت، یک اتفاق خارقالعاده بود. هدف این نبود که مردم را بسیجی کند، بلکه مسئله سوخت و ماهیگیری را برای آنان ساماندهی کرد.
یکبار به ایشان گفتم: این شناورهای بزرگ که میسازید، نوعی سیبل است. چرا آنها را میسازید؟ پاسخ داد: «من یکبار به دیدار آیت الله خامنهای رفتم و ایشان فرمود نگاه من به نیروی دریایی این است که تا 12 مایلی یا 6 مایلی سواحل آمریکا بروید، ماهی بگیرید و برگردید» سپس ادامه داد: «این اقدامات شروع حرکت کشتیرانی در ایران است و میتواند این صنعت را راه بیندازد. در ابتدا به مردم باور میدهیم که میتوان با یک شناور نظامی به سواحل اقیانوس اطلس رفت و سپس آن را تبدیل به صنعت صید در ایران میکنیم که میتواند 5 میلیون شغل ایجاد بکند. این کار میتواند شیلات ایران را دگرگون کند.»
به نظرم او شناور نساخت که از آن موشک شلیک کند، بلکه شناور ساخته بود تا یک باور را حرکت بدهد. این باوربخشی، دستور شهید آیت الله خامنهای(ره) هم به ایشان بود. ترامپ ادعا کرد که نیروی دریایی ایران را نابود کرده است، اما مگر میشود نیروی دریایی بومی و قابل ساختِ مجدد را نابود کرد؟ در گذشته، ناو هواپیمابر حرکت میکرد، حکومتها عوض میشد، ناو به ونزوئلا نزدیک شد، رئیس جمهور تقدیم کردند اما در اینجا چه طور شد؟ ناو آبراهام فرار کرد و آن یکی هم ادعا کردند شلوار در داخلش گیر کرده و آتش گرفته است! این اتفاقات یعنی هژمونی نظامی آمریکا در منطقه از بین رفته است.
انتهای پیام/
