پاپ لئو چهاردهم علیه آثار هنری ساخت هوش مصنوعی: الگوریتم‌ها فاقد جرقه‌ انسانی هستند

منتقدان آثار بصری و هنری ساخته‌شده با هوش مصنوعی اکنون حامی برجسته‌ای در واتیکان پیدا کرده‌اند. پاپ لئو چهاردهم، رهبر کاتولیک‌های جهان، در اظهاراتی تازه مخالفت صریح خود را با آثار هنری تولیدشده توسط هوش مصنوعی اعلام کرده و خواستار اتحاد میان کلیسا، هنرمندان و نهادهای فرهنگی برای محافظت از هنر انسانی در برابر پیشروی ابزارهای هوش مصنوعی شده است.

پاپ لئو چهاردهم در دیدار با جمعی از هنرمندان و متصدیان موزه‌ها در تالار Sala del Concistoro واتیکان و همچنین از طریق بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس، به تشریح تفاوت‌های عمیق و معنوی میان آفرینش انسانی و خروجی‌های الگوریتمی پرداخت. به گفته او، پیش از آنکه تفاوتی در زیبایی‌شناسی مطرح باشد، یک تمایز وجودی و ماهوی میان هنر واقعی و چیزی که ماشین‌ها از طریق محاسبات آماری روی میلیون‌ها تصویر ساخته‌شده توسط دیگران تولید می‌کنند، وجود دارد؛ زیرا الگوریتم‌ها از درک و داشتن «جرقه‌ انسانیت» کاملاً محروم هستند.

در پست پاپ نوشته شده است:

«در این عصر هوش مصنوعی، تمایز قائل شدن میان هنر انسانی و آنچه ماشین‌ها تولید می‌کنند به امری فوری و ضروری تبدیل شده است. پیش از هرگونه تفاوت زیبایی‌شناختی، یک تمایز وجودی و ماهوی میان هنر واقعی و آنچه یک ماشین می‌تواند از طریق محاسبات آماری بر پایه میلیون‌ها تصویر خلق‌شده توسط دیگران تولید کند، وجود دارد. الگوریتم‌ها فاقد جرقه‌ی انسانیت هستند. به همین دلیل، کلیسا خواهان تجدید پیمان و اتحاد با هنرمندان و نهادهای فرهنگی است تا از انسانیت ما محافظت کند.»

این موضع در امتداد بخشنامه مفصل ۴۲ هزار کلمه‌ای پاپ در ماه مه قرار دارد که در آن به‌طور مستقیم به لزوم حفظ کرامت انسانی در عصر اتوماسیون پرداخته شده بود.

شکاف قوانین اتحادیه اروپا و شکست لابی شرکت‌های هوش مصنوعی

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که مقررات جامع هوش مصنوعی اتحادیه اروپا (EU AI Act) دو ماه پیش به مرحله اجرا درآمد. طبق این قوانین، توسعه‌دهندگان موظف هستند با نشانه‌گذاری‌های واضح، تصاویر، ویدیوها و فایل‌های صوتی تولیدشده را برچسب‌گذاری کنند و عدم رعایت این قانون جریمه‌هایی تا سقف ۱۵ میلیون یورو یا ۳ درصد از کل گردش مالی سالانه شرکت‌ها را به همراه دارد. بااین‌حال، قانون مذکور برای آثار هنری و طنز کمترین سخت‌گیری و سبک‌ترین الزامات افشاگری را تعیین کرده تا تجربه مخاطب مخدوش نشود؛ شکافی که دقیقاً نقطه مقابل دغدغه بنیادین پاپ در زمینه اصالت اثر هنری قرار می‌‌گیرد. علاوه‌براین، برچسب‌ها و واترمارک‌های فعلی از نظر فنی آسیب‌پذیر هستند.

هم‌زمان با پافشاری واتیکان بر مواضع خود، شرکت‌های فناوری تلاش کرده‌اند تا بر نگرش رهبر کاتولیک‌ها اثر بگذارند. طبق گزارش نیویورک تایمز، شرکت آنتروپیک تلاش‌ها و لابی‌های فعالی در واتیکان ترتیب داده تا مواضع این نهاد درباره «آگاهی غیرانسانی» را تشریح کند، اما به نظر می‌‌رسد این تلاش‌ها نتیجه‌ای نداشته و کلیسای کاتولیک با بیش از ۱.۴ میلیارد عضو همچنان مرزبندی سخت‌گیرانه‌ای میان هوش مصنوعی و آفرینش انسانی قائل است.